Меню
Эл-Сөздүк

ЧАКЧА

(НАСКАБАК) — «Чалдар да жыргап ал кезде, Чакчадан насын чекчү эле» (Байдылда). Бул — назбай чегүүчүлөрдүн өздүк буюму. Илгери элибизде мүйүз чакча урунуу салттуу болгон. Ага назбай салынып, чөнтөккө дайыма сакталуучу. Бул чакан идиш күмүштөн да, жезден да, мистен да, калайдан да чүкүрттөлүп жасалып, анын бетине кадимки металлга таандык элдик көркөм оюм-чийим түшкөн. Ашкабактан кургатылып оюлган чакчаны «наскабак» дейт. Муну көбүнчө Түштүк Кыргызстандын журтчулугу арбын колдонушат. Чеберлер чакчаны жасоодо адегенде жердигин тандашкан. Буюм негизинен төрт бөлүмдөн турат. Чакчанын эки капталынан бирөө жазыраак, экинчиси кичирээк алынат да, аларды өзүнүн мүйүздөн же жыгачтан жасалган жатагына коюп, эки бөйрөгүн чыгарып туруп, ичинен бири-бирине жиксиз бириктирет. Айрым зергерлер алардын бөлүктөрүн ичтен кабыштырууда ыро колдонушат. Коргошун менен кепшердейт. Чакчаны моюнунун оозуна кайрыла коюлуучу жери «чакчанын курбусу» деп аталат. Анын оозу менен моюну гана данакерленип, тыгыны чачыланат да, күмүш, жез, калай, мис аркылуу чүкүрттөлөт. Чакчанын эки жак беттерине «чапкылоо ыкмасы» аркылуу чапкылар менен түшүрүлүүчү оюм-чийимдер негизинен «мүйүзчөлөнүп», ич ара «табакчаланып», «куш тырмактанып», «жарым кыялданып», кудум шырдак оюмдары сымалданып кетет. Чакчанын бөлүктөрүн ичинен жиксиз бириктирүүдө зергерлердин жекече ыкмаларынын жашыруун сырларын өзүлөрү гана билишкен.

чакча

зат. Жанга алып жүрүүгө ылайыкталып мүйүздөн, металлдан жасалган асмай салгыч, асмай салууга колдонулган кичинекей бөтөлкө. Мамбеткул күрмөсүнүн чөнтөгүнөн чакчасын алып, Мамбетке сунду (Каимов).
Основные характеристики
Часть речиИмя существительное
Ед. числочакча
Множ. числочакчалар
Связанные слова
чактуу
Склонение по падежам - "чакча"
Ед. число
ПадежиЕд. число
Именительный Кто?, Что?чакча
Родительный Чей?чакчанын
Дательный Кому?, Чему?, Кому?, Куда?чакчага
Винительный Кого?, Что?чакчаны
Местный Где?, У кого?чакчада
Исходный Где?, У кого?чакчадан
Множ. число
ПадежиМнож. число
Именительный Кто?, Что?чакчалар
Родительный Чьи?чакчалардын
Дательный Кому?, Чему?, Кому?, Куда?чакчаларга
Винительный Кого?, Что?чакчаларды
Местный Где?, У кого?чакчаларда
Исходный Откуда?, От кого?чакчалардан

Также найдены следующие похожие слова на Кыргызском языке
strtoupper(KG)
Можете поискать примеры использование слово Эл-Создук: